ทริปภาคเหนือ แพร่ น่าน  ลำปาง ตอนที่ 3

ตอนที่ 3 Aumphur Pua, Nan Province อำเภอปัว
(เดินทางมกราคม ปี54)


ครั้งก่อนหรือตอนที่ 2 ได้กล่าวถึงเมืองปัวว่า  มีการปลูกผักสวนครัวไม่ต่างกับประเทศเวียดนาม  ที่ปลูกกันทั้งประเทศ  จนแทบจะเรียกได้ว่าไม่มีที่ว่างในดินแดนเวียดนาม  และหากจะมองในเชิงเศรษฐกิจแล้วถือว่าเวียดนามใช้ทรัพยากรของประเทศได้อย่างคุ้มค่า  ต่างกับประเทศไทยที่พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ว่างเปล่าและตกอยู่กับเจ้าของรายใหญ่ๆที่ซื้อเก็งกำไร หรือเผื่อขายในอนาคต  ส่วนรายที่มีน้อยและอยากจะมีมากหรือโลภมาก  ก็ฉกฉวยที่ดินของรัฐกันอย่างหน้าด้านๆ   คงไม่ต้องบอกว่ามีที่ไหนบ้าง  เพราะมันมีทั่วประเทศ  และเป็นข่าวกันอยู่บ่อยๆ



เรื่องที่ดินในประเทศไทยอนาคตเดาๆแล้วก็คงจะเกิดวิกฤติกันใหญ่โต  เป็นศึกจากชาวบ้านชิงที่ดินจากรัฐ  หรือชาวบ้านชิงที่ดินแปลงใหญ่จากเจ้าของเดิม  ซึ่งความจริงแล้วเจ้าของเดิมก็โขมยมาจากรัฐอีกทีหนึ่ง 

แก้ยากครับเรื่องที่ดินที่กำลังมีปัญหาอยู่ในขณะนี้   และปัญหาส่วนใหญ่ก็มาจากเจ้าหน้าที่รัฐทุจริตกันเสียเอง  เช่นออกโฉนดโดยมิชอบด้วยกฏหมาย  หรือเฉือนที่ดินของรัฐไปเป็นของตนหรือเอื้อประโยชน์ให้กับเอกชนที่เอาเงินฟาดหัว

ต่างกับประเทศจีนที่มีประชากรหนาแน่น  แต่ปัญหาเรื่องที่ดินกลับไม่มีปัญหาเหมือนบ้านเรา    เพราะที่ดินทั้งหมดทั้งประเทศนั้นรัฐบาลคอมมิวนิสต์ได้ยึดมาเป็นของรัฐเมื่อหลายสิบปีก่อน  ไม่พ้นแม้กระทั้งที่ดินของราชวงค์หรือของจักรพรรดิ์   ประเทศไหนปกครองด้วยระบอบคอมมิวนิสต์ก็จะใช้นโยบายเดียวกัน  ไม่ว่าจะเป็นเวียดนาม  ลาว และเขมร  ที่อยู่ใกล้ๆกับเรา

จะสังเกตได้ว่า  ปัจจุบันประเทศเหล่านี้ไม่มีปัญหาเรื่องบุกรุกที่ดิน   เพราะรัฐบาลเป็นเจ้าของ  ไม่มีการออกโฉนดให้ใครแม้แต่รายเดียว   ทุกคนรวมทั้งธุรกิจต่างๆที่มีดินครอบครอบ จะเป็นเพียงผู้เช่าเท่านั้นเอง  ธุรกิจบางรายก็อาจทำสัญญาเช่าถึง 50 ปี  หรือ 100 ปี  เมื่อครบสัญญญาที่ดินเหล่านี้ก็จะตกเป็นของรัฐ

คนไทยอาจแปลกใจว่าเช่ากันนานนับร้อยๆปีเลยหรือ  ก็ต้องบอกว่า  รัฐบาลจีนเคยให้อังกฤษเช่าเกาะฮ่องกงมาแล้วเป็นเวลา 100 ปี  เมื่อครบสัญญา อังกฤษก็ต้องกลับบ้านไปมือเปล่า (หลังกอบโกยผลประโยชน์มาเป็นเวลานาน )  จากนั้นรัฐบาลจีนก็ส่งเจ้าหน้าที่มาบริหารเกาะฮ่องกงต่อไป

ส่วนเกาะมาเก้าก็ทำนองเดียวกัน  ประเทศโปรตุเกสทำสัญญาเช่าจากรัฐบาลจีนเพื่อทำหน้าที่บริหารเมืองท่าให้เจริญก้าวหน้า   ซึ่งจีนไม่มีความถนัดนัก เมื่อครบสัญญาก็ต้องกลับบ้านไปตามระเบียบ  และในช่วงเวลาที่เช่าอยู่นั้นก็เก็บเกี่ยวผลประโยชน์ไปอย่างเต็มที

ปัจจุบันทั้งมาเก้าและฮ่องกง  เป็นเขตปกครองตนเอง  เหมือนเป็นอีกประเทศหนึ่ง  ใครจะเข้าประเทศจีนหรือไปมาระหว่างกันก็ต้องใช้พาสปอร์ต หรือทำหนังสือผ่านแดน

การแก้ปัญหาเรื่องที่ดินในบ้านเราจึงเป็นปัญหาใหญ่  และต้องแก้กันที่โครงสร้าง  ขณะเดียวกันก็ต้องออกกฏหมายมารองรับ  เช่นรัฐบาลชุดนี้กำลังจะเริ่มทำในเรื่องการเก็บภาษีที่ดินว่างเปล่า  โดยเก็บในอัตราก้าวหน้า  หากทำได้พวกบรรดาพวกนักกว้านซื้อที่ดินทั้งหลายก็ต้องเสียภาษีมาก

รัฐบาลจึงพยายามให้มีกฏหมายที่ดินมาดัดหลังพวกเจ้าของที่ดินรายใหญ่  เพราะถือว่าบั่นทอนเศรษฐกิจของประเทศ  เพราะปล่อยให้ที่ดินว่างเปล่าโดยไม่ได้ทำประโยชน์ให้เกิดคุณค่า

แต่คงทำได้ยาก  เพราะคนเสียประโยชน์นั่งหน้าสลอนกันเต็มสภา  คงต้องรอให้พวกเสือสิงห์กระทิงแรดเหล่านี้พ้นๆไปจากสภา  หรือให้ล้มหายตายจากไปก่อน  ประเทศเราจึงจะปฏิรูปที่ดินเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อส่วนรวมได้

กลับมาที่เมืองปัว   ในวันที่ขับรถผ่านพ้นตัวอำเภอเพื่อขึ้นสู่ดอยภูคา  ระหว่างทางได้ผ่านไปตามท้องนาที่อยู่ริมถนน  ช่วงนี้เป็นฤดูหลังเก็บเกี่ยว  หลายพื้นที่ในต่างจังหวัดมักปล่อยให้ที่ดินว่างเปล่า  มีส่วนน้อยที่คิดจะปลูกพืชพักสวนครัวเหมือนกับชีวิตของชาวนาในอดีต   แต่มีเมืองปัวนี้กลับตรงกันข้าม  สองข้างทางเต็มไปด้วยพืชผักที่กำลังงาม  ที่พอสังเกตได้ก็มีต้นข้าวโพด  ไร่ยาสูบ  ต้นถั่ว  ผักสลัด  และพืชอื่นๆที่ไม่รู้จัก    

วันนั้นลูกชายเห็นแปลงผักที่มองจากที่สูงลงมาแล้วตื่นเต้นใหญ่  เพราะตั้งแต่ขับรถมาจากกรุงเทพก็พึ่งจะประทับใจกับสวนพืชพักที่เมืองปัวนี่แหละ   จึงอดไม่ได้ที่จะขอบันทึกภาพไว้ดู  โดยเฉพาะบรรยากาศในยามเย็นที่เด็กที่เด็กนักเรียนกำลังขี่มอเตอร์ไซด์กลับบ้าน   มันช่างเป็นภาพที่น่าอิจฉาสำหรับคนต่างจังหวัดที่มีโอกาสใกล้ชิดกับธรรมชาติ  และทิวทัศน์สวยงาม  

เช้าจากบ้านมาโรงเรียนก็ต้องเจอ  เย็นกลับบ้านก็ต้องเจอกับอากาศดี  ทิวทัศน์สวยงาม  ถือว่าเป็นชีวิตที่ได้เปรียบ และเป็นสุขกว่านักเรียนในเมืองใหญ่ๆมากมาย 

เมืองปัว  อาจไม่ไช่คำตอบทั้งหมดของจังหวัดน่านทางด้านความเป็นชนบทที่สวยงาม  เพียงแต่ว่าได้มีโอกาสผ่าน และเก็บบรรยากาศมาให้ดูกัน   ซึ่งที่อื่นๆอาจสวยงามกว่านี้ก็เป็นได้

เส้นทางในเมืองปัว  มีโอกาสผ่านไปทั้งขาไปและขากลับ  พอจะบอกได้ว่าเป็นเมืองเล็กๆที่ดูสงบ  ผู้คนก็เบาบางมาก  ตัวอำเภอก็อยู่ใกล้ชิดกับภูเขาที่มุ่งสู่อำเภออื่นๆที่อยู่ห่างไกล 

เมืองปัวยังพอมาพักได้ชนิดที่ไม่ยุ่งยากและลำบากนัก  เพราะเส้นทางยังไม่ขึ้นเขา  เพียงแต่อยู่บริเวณเชิงดอย  และมีสภาพเป็นชนบท

ภาพในชุดนี้ได้จอดแวะถ่ายทั้งขาไป  และขากลับจากดอยภูคา  เพื่อเก็บเกี่ยวบรรยากาศที่คิดว่าคงหาโอกาสแบบนี้ได้ยาก

ชนบทในต่างจังหวัดยังมีอีกมากที่น่าสนใจ  เพียงแต่ว่าอาจไม่มีใครกล่าวถึงในบรรยากาศที่ชวนให้สัมผัส   เพราะการท่องเที่ยวแบบนี้มันไม่ไช่เป็นการเที่ยวไปตามกระแส  ความสะดวกสบายๆต่างๆอาจไม่พร้อมเท่ากับแหล่งท่องเที่ยวยอดนิยมทั้งหลาย 

เมืองปัว  เท่าที่ทราบนั้นยังมีที่พักแบบโฮมสเตย์ราคาไม่แพงนักอยู่หลายแห่ง  หากมาพักก็ควรเลือกมาในฤดูกาลที่เหมาะสม  จะได้เห็นวิธีชีวิตของท้องไร่ท้องนาได้อย่างใกล้ชิด   การเดินทางก็สะดวก  รถทัวร์รถประจำทางก็มีมาก  นั่งรถมาลงที่น่านแล้วต่อรถมาที่อำเภอปัวอีกราว 60 กม.   หรืออยากเที่ยวตามแหล่งท่องเที่ยวอื่นๆของเมืองน่าน  ก็แนะนำให้ซื้อแพกเกจทัวร์ของเอกชนในจังหวัดน่าน   ทุกอย่างจะได้ลงตัวทั้งเรื่องเวลาและสถานที่  เพราะเส้นทางบนภูเขานี้คาดเดารื่องเวลาได้ลำบากมาก    เพราะบางแห่งเป็นภูเขาสูงชัน   จึงกะเวลาได้ยาก 

มาเที่ยวตามแหล่งท่องเที่ยวบนเขาเมืองน่าน  รถต้องพร้อม  และคนขับต้องชำนาญ โค้งหักศอกเต็มไปหมด  ถนนก็ไม่กว้างขวางมากนัก หากมีรถสวนมาในช่วงกำลังเลี้ยวหักศอกอาจเป็นอันตราย  เพราะต่างคนต่างขับกินเลน

ในวันที่เดินทางนึกในใจว่า เส้นทางนี้ถือว่าเป็นเส้นทางปราบเซียน  โอกาสพลาดช่วงทางโค้งนั้นสูงมาก  และได้ยินข่าวว่ามีรถตกเขาอยู่บ่อยๆ  เส้นทางบนภูเขาในจังหวัดน่านจึงไม่เหมาะสำหรับผู้ยังไม่ชำนาญ  และสภาพรถที่ยังไม่น่าไว้วางใจ  หากจะพูดตรงๆละก้อเป็นเส้นทางที่ว่านี้ไม่เหมาะสำหรับรถเก๋งมากนัก  หาก
1 นั่งกันเต็มคัน
2 บรรทุกของกันจนเพียบ
หากรถ(เก๋ง)ของท่านเข้าข่ายใน 2 ข้อที่ว่า  จึงนึกเสมอว่า  รถของท่านขาดประสิทธิภาพไปไม่ไช่น้อย และอาจควบคุมไม่อยู่โดยเฉพาะระบบเบรค   ส่วนรถปิคอัพหรือประเภทขับเคลื่อน 4 ล้อ  เหมาะสำหรับเส้นทางนี้อยู่แล้ว  จึงขับขี่ได้ค่อนข้างมั่นใจ
 
ขณะนี้ได้มาถึงเมืองปัว   คราวต่อไปจะพาไปนอนที่ดอยภูคา  ที่นั่นหนาวแน่ครับ





โฟโต้ออนทัวร์
18 เมษายน 2545

ข้อมูลจังหวัดน่าน

พื้นที่ : 11,472.072 ตร.กม.(อันดับที่ 13)
ประชากร : 476,363 (อันดับที่ 55 ข้อมูลปี 2553)
ความหนาแน่น : 41.52 คนต่อตร.กม. (อันดับที่ 74)

น่าน แบ่งออกเป็น 15 อำเภอ ได้แก่


1 อำเภอเมืองน่าน
2.อำเภอแม่จริม
3 อำเภอบ้านหลวง
4 อำเภอนาน้อย
5 อำเภอปัว
6 อำเภอท่าวังผา
7 อำเภอเวียงสา
8 อำเภอทุ่งช้าง
9 อำเภอเชียงกลาง
10 อำเภอนาหมื่น
11 อำเภอสันติสุข
12 อำเภอบ่อเกลือ
13 อำเภอสองแคว
14 อำเภอภูเพียง
15 อำเภอเฉลิมพระเกียรติ








กลุ่มชาติพันธุ์

กลุ่มชาติพันธุ์ประชากรในจังหวัดน่านมีอยู่อย่างเบาบางเป็นอันดับ 3 ของประเทศ (ประมาณ 41 คนต่อตารางกิโลเมตร) กระจัดกระจายไปตามสภาพทางภูมิศาสตร์ แบ่งได้เป็นกลุ่มใหญ่ๆ ได้แก่

1. ชาวไทยวน หรือ คนเมือง
ส่วนใหญ่อพยพมาจากเชียงแสนและบริเวณต่างๆ ของล้านนา ซึ่งเป็นประชากรส่วนใหญ่ของจังหวัด

2. ชาวไทลื้อ (ไทลื้อ, ไทยอง)
ส่วนใหญ่อพยพมาจากสิบสองปันนาและหัวเมืองต่างๆ บริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำโขง ซึ่งมีทั้งอพยพมาด้วยความสมัครใจและอพยพมาเนื่องจากเกิดศึกสงครามทั้งภายในหัวเมืองลื้อเอง และอพยพมามากที่สุดยุคเก็บผักใส่ซ้าเก็บข้าใส่เมืองของเจ้ากาวิลละแห่งเชียงใหม่ และเจ้าอัตถวรปัญโญฯ แห่งนครน่าน และยุคของเจ้าสุมนเทวราช อีกทั้งมีการอพยพเข้ามาเรื่อยๆ ครั้งเกิดการปฏิวัติการปกครองประเทศของจีน ชาวไทลื้ออาศัยตั้งบ้านเรือน อยู่กระจัดกระจายตามลุ่มน้ำต่างๆ ในจังหวัดน่านมีมากที่สุด คือ อำเภอปัวแทบทุกตำบล อำเภอท่าวังผา อำเภอสองแคว อำเภอเชียงกลาง และอำเภอทุ่งช้าง เลยไปถึงอำเภอเฉลิมพระเกียรติ

ภาษาไทลื้อในจังหวัดน่าน แบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ

ไทลื้อฝั่งสิบสองปันนาตะวันออก ได้แก่ เมืองล้า เมืองมาง (อาศัยอยู่แถบลุ่มแม่น้ำน่าน บริเวณชุมชนบ้านหนองบัว ตำบลป่าคา อำเภอท่าวังผา และแถวตำบลยอด อำเภอสองแคว) สำเนียงพูดใกล้เคียงกับภาษาไทยอีสานปนลาวพวน

ไทลื้อฝั่งสิบสองปันนาตะวันตก ได้แก่ เมืองยู้ เมืองยอง เมืองเชียงลาบ เมืองเสี้ยว (อาศัยอยู่แถบลุ่มแม่น้ำย่าง บริเวณชุมชนตำบลยม อำเภอท่าวังผา แถบลุ่มแม่น้ำปัว ตำบลศิลาเพชร ตำบลศิลาแลง อำเภอปัว ถึงตำบลห้วยโก๋น อำเภอเฉลิมพระเกียรติ) สำเนียงพูดเหมือนสำเนียงคนยองในจังหวัดลำพูน-เชียงใหม่

3. ชาวไทพวน หรือ ลาวพวน
ตั้งบ้านเรือนที่บ้านฝายมูล อำเภอท่าวังผา และบ้านหลับมืนพวน อำเภอเวียงสา

4. ชาวไทเขิน หรือ ชาวขึน
อพยพมาจากเชียงตุง ปัจจุบันส่วนใหญ่จะถูกกลืนทางวัฒนธรรมจากคนเมือง ทั้งภาษาพูดและเครื่องแต่งกาย แต่บางหมู่บ้านยังมีการนับถือผีเจ้าเมืองของไทเขินอยู่ จึงรู้ว่าเป็นไทเขิน เช่นบ้านหนองม่วง อำเภอท่าวังผา ส่วนบ้านเชียงยืน ตำบลยม อำเภอท่าวังผา ถูกชาวไทลื้อกลืนวัฒนธรรมจนไม่เหลือเค้าของชาวไทเขิน

5. ชาวไทใหญ่ หรือ เงี้ยว หรือ ไตโหลง นอกจากนี้ในบริเวณที่สูงตามไหล่เขายังเป็นชุมชนของชนกลุ่มน้อยที่เรียกกันว่า "ชาวเขา" ได้แก่ ชาวม้ง, เมี่ยน, ลัวะหรือถิ่น, ขมุ รวมถึงชาวตองเหลืองหรือมาบลี ที่อาศัยอยู่ในบริเวณพื้นที่ตำบลแม่ขะนิง อำเภอเวียงสา

(ข้อมูล วิกิพีเดีย)